2. Alevi Ansiklopedisi Sempozyumu’nun sonuç bildirgesi:“Alevi Çalışmalarında Yeni Bir Eşik”
⌈Haber Merkezi⌉ 2.Alevi Ansiklopedisi Sempozyumu ve Çalıştayları, 10–12 Ekim 2025 tarihlerinde Dortmund’da, DAKME Alevi Kültür Merkezi’nin (DAKME Alevitisches Kulturzentrum e.V.) ev sahipliğinde gerçekleştirildi. 10 Ekim’deki açılış ve resepsiyona Türkiye, Almanya, Fransa ve İngiltere’den yaklaşık 60 dinleyici ve akademisyen katılırken; 11–12 Ekim’de yalnızca davetli akademisyenlerin yer aldığı, dokuz ayrı çalışma grubundan oluşan çalıştaylara 40’a yakın akademisyen katıldı.
Sonuç Bildirgesi Tam Metin: “Alevi Çalışmalarında Yeni Bir Eşik”
-
Alevi Ansiklopedisi Sempozyumu’nun sonuç bildirgesi yayımlandı. Nisan 2024’te Rıza Şehri Akademisi’nin davetiyle başlayan tartışmaların ve Ekim 2024’te gerçekleştirilen 2. Alevi Ansiklopedisi Sempozyumu ile 2 Temmuz 2025’te ilk grup maddeler ve video içeriklerle yayına giren Alevi Ansiklopedisi, bu sempozyumla birlikte profesyonel bir uluslararası yayın kuruluna ve bilimsel danışma kuruluna kavuştuğu açıklanan bildirgede şöyle ifade edildi:
“Ansiklopedi etrafında yan yana gelen yaklaşık 100 akademisyenin katkısıyla, geniş Alevi dünyasını, farklı Alevi coğrafyalarını ve dünden bugüne hızla büyüyen Alevilik Çalışmaları alanını kapsayan, sekiz ayrı tematik çalışma grubu etrafında örgütlenen güçlü bir yapılanma ortaya çıktı.
Alevi Ansiklopedisi şimdi yeni yolculuğuna başlıyor. Alanın önde gelen isimlerinden oluşan bir uluslararası Bilimsel Danışma Kurulu ve önemli çalışmalara imza atmış yaklaşık 40 akademisyenin kolektif emeğini temsil eden Uluslararası Yayın Kurulu, ansiklopedinin yayın çizgisine yön verecek.
2025–2026 yayın döneminde, Alevi Ansiklopedisi Yayın Kurulu şu isimlerden oluşmaktadır: Kurucu Editörler: Dr. Ahmet Kerim Gültekin (Almanya), Dr. Hayal Hanoğlu (Birleşik Krallık). Tema Editörleri: Dr. Aynur Ünal (Arden Üniversitesi – Birleşik Krallık), Dr. Besim Can Zırh (ODTÜ – Türkiye), Ece Esmer Kırma (Doktora Adayı / Hamburg Üniversitesi – Almanya), Erkan Çanakçı (Uzman, Türkiye), Dr. İhsan Koluaçık (Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi – Türkiye), Dr. Mark Soileau (Hamburg Üniversitesi – Almanya), Dr. Necla Açık (Middlesex Üniversitesi – Birleşik Krallık), Dr. Samuel Vock-Varley (Aix-Marseille Üniversitesi – Fransa), Sercan Karlıdağ (Doktora Adayı / Altınbaş Üniversitesi – Türkiye), Dr. Sönmez Alvanoğlu Yolcu (Türkiye), Dr. Ümit Çetin (Westminster Üniversitesi – Birleşik Krallık) ve Zana Kibar (Almanya).
Ansiklopedi, akademik bir yayın disipliniyle hareket edecek; içerikler yıllık periyotlar çerçevesinde, her yıl dört ayrı yayın dönemiyle sisteme yüklenecek. Yayımlanacak tüm maddeler, editoryal kurul denetiminden geçerken aynı zamanda bilimsel danışma kurulunun hakemliğine de sunulacak.
Ansiklopedinin video içerikleri, Pirler ve Anaların katılımıyla örgütlenen “Pirler ve Analar Çalıştayları” serisinin bir parçası olarak sürdürülmektedir. Bu serinin birincisi tamamlanmış olup, ikinci çalıştayın 2025 sonunda ve üçüncüsünün ise 2026 yaz döneminde gerçekleştirilmesi planlanmaktadır.
Alevi Ansiklopedisi, kolektif emeğe ve ortak akla dayanarak, video kayıtlarının transkripsiyonu ve çevirisi gibi teknik süreçleri, araştırma ve teşvik burslarına başvurarak projeler aracılığıyla çözmeyi hedeflemektedir.
Hâlihazırda Türkçe ve İngilizce olarak iki dilli yayın yapan Online Alevi Ansiklopedisi, ilerleyen haftalarda Almanca ve orta vadede Kurmanci, Kırmancki ve Fransızca dillerinde içerik üretmeyi hedeflemektedir.
Alevi Ansiklopedisi, kısa sürede elde ettiği erişim rakamlarıyla da dikkat çekmektedir. 2 Temmuz 2025 tarihinde yayına giren platform, farklı kuşaklardan akademisyenleri, inanç önderlerini ve topluluk üyelerini bir araya getirmekte; yalnızca ilk ayında (Temmuz) 95 bin, ikinci ayında (Ağustos) 120 binin üzerinde, üçüncü ayında (Eylül) ise yine 120 bin sayfa görüntülemesi ve günlük ortalama 1.200 ziyaretçi ile son derece etkileyici bir görünürlük elde etmiştir.”
Alevilik Çalışmalarının Dönüm Noktaları: Akademik Ve Topluluk Temelli Perspektifler
Açılış gününde iki oturum yapıldı. Kurucu Editoryal Kurul’dan Dr. Ahmet Kerim Gültekin, Dr. Hayal Hanoğlu ve Zana Kibar; Alevilik Çalışmaları alanının dünü–bugünü, ansiklopedinin örgütlenme süreci ve yayın politikası üzerine konuştu. Hakikat Vakfı’ndan Demir Çelik proje hedeflerini ve Alevi kurumlarıyla ilişkileri anlattı. Platformun web yönetiminden Mehmet Taş, 2 Temmuz 2025’ten bu yana elde edilen ziyaretçi verilerini paylaştı: ilk ay 95 bin, ikinci ay 120 bin+, üçüncü ay 120 bin sayfa görüntülemesi ve günlük ortalama 1.200 ziyaretçi.
Akademik Değerlendirmeler: Tarihsel Seyir, Kurumsallaşma, Toplumsal Cinsiyet
Prof. Martin van Bruinessen, Alevilik çalışmalarını 19. yüzyıldan bugüne “longue durée” ekseninde değerlendirerek siyasî bağlamların bilgi üretimindeki rolünü vurguladı.
Prof. Markus Dressler, Türkiye ve Avrupa’daki kurumsallaşma süreçlerini karşılaştırdı; alanın sosyoloji, antropoloji, etnomüzikoloji ve medya çalışmalarıyla kesişen disiplinler arası karakterine dikkat çekti.
Prof. Bedriye Poyraz, Alevi kadın çalışmalarının feminist bir kırılma yarattığını belirterek “can” söyleminin sorgulanmadan tekrarının eşitsizlikleri görünmez kıldığını ifade etti.
Moderatör Prof. Cem Kara, Alevilik çalışmalarının geleceğinin çoğulcu ama iletişim hâlinde kalan araştırma çevrelerinin ortak zemininde şekilleneceğini belirtti.
İkinci Ve Üçüncü Gün: Çalışma Grupları, Ortak Akıl Ve Kolektif Üretim
Davetli yaklaşık kırk araştırmacı, DAKME ve Rıza Şehri Akademisi’nin dersliklerinde iki gün boyunca dokuz tematik grupta tartışmalar yürüttü.
Alevi teolojisi, ritüeller, diaspora, kurumlar, müzik–sözlü kültür, toplumsal cinsiyet, psikoloji ve bölgesel inanç alanlarını kapsayan tartışmalar sonucunda, Alevi Ansiklopedisi’nin 2025–2026 yayın döneminde görev alacak Uluslararası Yayın Kurulu oluşturuldu.
Değerlendirme: Dayanışma, Network Ve Sürdürülebilir Yayıncılık
Etkinlik; farklı kuşaklardan akademisyenleri buluşturan özgün çalıştay formatı, katılımcılara kendi inisiyatifleriyle araştırma grupları oluşturma özgürlüğü tanıması ve kolektif üretimi teşvik eden atmosferiyle Alevilik çalışmalarına nitelikli bir katkı sundu.
Sevgili Canlar, yoluna ve ikrarına bağlı olan her Alevi kendisini Alevi Haber Ağı’nın doğal bir muhabir olarak görmelidir.
Oturduğu mahallede, okuduğu okulda, çalıştığı iş yerinde, üyesi olduğu Cemevi’nde ve sokakat haber niteliği taşıyan her durmla ilgili bize görsel veya yazılı haber göndermelidir.
Bu istemimiz Alevi kurum yöneticilerimiz içinde geçerlidir.
Alevi Haber Ağı: Gerçekleri yazacak… Geçekler yazılırken sende katkını sun can…
Saygılar, sevgiler
