Köln’de Anma ve Yüzleşme Konferansı: “Soykırım, İnkar ve Hafıza: 1915’ten 1937/38’e”
⌈AHA⌉ Almanya’nın Köln kentinde 3 Mayıs 2026 tarihinde “Soykırım, İnkar ve Hafıza: 1915’ten 1937/38’e” başlıklı konferans düzenlendi. Tüday, Dersim Gemeinde ve BDAJ tarafından Alte Feuerwache’de gerçekleştirilen etkinliğe 150’yi aşkın kişi katıldı.
Açılış ve Saygı Duruşu
Konferans, Aysel Ocak’ın saat 14.30’da yaptığı açılış konuşmasıyla başladı. Ocak, salonda bulunan herkesi soykırımlarda yaşamını yitirenler anısına bir dakikalık saygı duruşuna davet etti. Saygı duruşunun ardından moderatör Dr. Aras Ergüneş, program akışına ilişkin bilgilendirme yaptı.
Müzik Dinletisi ve Kurum Temsilcilerinin Konuşmaları
Program kapsamında sanatçı Nuri Gazibeyoğlu tarafından gerçekleştirilen müzik dinletisi katılımcılar tarafından ilgiyle dinlendi. Dinletinin ardından, Tüday temsilcisi, BDAJ Temsilcisi ve Köln Dersim Cemaati Başkanı Murat Aslan söz alarak kısa konuşmalar yaptı. Her iki kurum temsilcisi de hem konferansta sunum yapanlara hem de katılımcılara teşekkür etti.
“Ermeni Soykırımı’ndan Dersim Tertelesi’ne Devlet Politikaları”
Konferansın ilk oturumunda, Dr. Raffi Kantian ve Dr. des. Yılmaz Kahraman, “Ermeni Soykırımı’ndan Dersim Tertelesi’ne Devlet Politikaları” başlıklı sunumlarını gerçekleştirdi. Sunumlarda, Ermeni Soykırımı ile Dersim Tertelesi arasında kurulan tarihsel süreklilik ilişkisi ele alındı ve farklı dönemlerdeki devlet politikalarının benzerliklerine dikkat çekildi.
Tanıklıklar ve Duygusal Anlar
İlk oturumun ardından verilen 15 dakikalık aradan sonra, Dersim Tertelesi’ni tanıkların anlatımıyla ele alan kısa film gösterimi yapıldı. Tanıkların aktardıkları karşısında bazı katılımcıların duygusal anlar yaşadığı ve gözyaşlarını tutamadığı görüldü. Program, Nuri Gazibeyoğlu’nun ikinci müzik dinletisiyle devam etti.
İnkar, Irkçılık ve Güncel Tartışmalar
İkinci oturumda konuşan Prof. Dr. Hatice Çoban Keneş, “Soykırım/Tertelesi Bağlamında İnkarın ve Tekleştirmenin Sürekliliği: Yeni Irkçılık” konulu sunumunu yaptı. Soykırım bağlamında inkâr, dışlama ve yeni dönem ırkçılık üzerine değerlendirmelerde bulunan Keneş, devlet eksenli merkezi ırkçılığın gündelik yaşama yayıldığını belirterek, inkârın günümüzde yalnızca reddetme biçiminde değil; hakaret, çarpıtma ve sonrasında geri adım atma söylemleriyle sürdürülen bir karakter kazandığını ifade etti.
Prof. Dr. Hatice Çoban Keneş, sunumunda Alevilere atılan iftiralara da değindi. Okullarda ve yaşamın birçok alanında Alevilerin bu iftiralara maruz kaldığını ve dışlandığını örnekler vererek dile getirdi.
Hukuksal Boyut ve Cezasızlık Vurgusu
Hukukçu Rojda Arslan, konferansta “Dersim Tertelesi’nin Hukuksal Boyutları ve Cezasızlık” konuları üzerine sunum yaptı. Arslan, konuşmasında Dersim 1937/38’de yaşanan soykırımın hukuksal boyutuna ve cezasızlık meselesine dikkat çekti.
Rojda Arslan, Dersim’de yaşananların planlı ve sistematik niteliği nedeniyle “soykırım” olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, saldırıların yalnızca fiziki değil; dil, inanç, kültür, yerinden ve yurdundan koparma ile toplumsal yapıyı hedef alan çok yönlü bir yok etme politikası içerdiğini dile getirdi.
Hafıza ve Kuşaklar Arası Aktarım
Programın son bölümünde Dr. Ali Kemal Gün, “Travmanın Kuşaklararası Aktarımı ve Haritalama Kültürü” başlıklı sunumunu yaptı. Travmaların kuşaklar arası aktarımı ve hafıza kültürü üzerine değerlendirmelerde bulunan Gün, hafızanın yalnızca geçmişi hatırlamakla sınırlı olmadığını, aynı zamanda adalet ve toplumsal barış için temel bir unsur olduğunu vurguladı.
Ortak Hafıza ve Yüzleşme Çağrısı
Konferans, soru-cevap bölümünün ardından sona erdi. Etkinlikte, tarihsel yüzleşmenin gerekliliği, kolektif hafızanın korunması ve benzer acıların tekrar yaşanmaması için toplumsal farkındalığın artırılması gerektiği yönünde ortak bir vurgu yapıldı.
Sevgili Canlar, yoluna ve ikrarına bağlı olan her Alevi kendisini Alevi Haber Ağı’nın doğal bir muhabir olarak görmelidir.
Oturduğu mahallede, okuduğu okulda, çalıştığı iş yerinde, üyesi olduğu Cemevi’nde ve sokakat haber niteliği taşıyan her durmla ilgili bize görsel veya yazılı haber göndermelidir.
Bu istemimiz Alevi kurum yöneticilerimiz içinde geçerlidir.
Alevi Haber Ağı: Gerçekleri yazacak… Geçekler yazılırken sende katkını sun can…
Saygılar, sevgiler
