DEM Parti’li Ayten Kordu’dan Engelliler İçin Kanun Teklifi

⌈AHA⌉ DEM Parti Dersim Milletvekili Ayten Kordu, engelli yurttaşların ulaşım, kamusal alan ve sosyal hizmetlere erişimde yaşadığı hak ihlallerine dikkat çekerek Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na kapsamlı bir kanun teklifi sundu.

“Engelliler İçin Ücretsiz Ulaşımın ve Erişilebilir Kentlerin Sağlanmasına Dair Kanun Teklifi” başlığıyla sunulan düzenlemede; ücretsiz ulaşım hakkı, erişilebilir kent politikaları, kamu kurumlarının yükümlülükleri ve yerel yönetimlerin sorumlulukları ayrıntılı biçimde yer aldı.

“Engelli Yurttaşlar Yapısal Eşitsizliklerle Karşı Karşıya”

Kanun teklifinin genel gerekçesinde, milyonlarca engelli yurttaşın ulaşım, sağlık, eğitim ve kamusal alanlara erişimde ciddi sorunlar yaşadığı belirtildi.

Özellikle toplu taşıma araçlarının erişilebilir olmaması, kaldırımların ve kamu binalarının engelli kullanımına uygun düzenlenmemesinin engelli yurttaşları kamusal yaşamdan dışlayan yapısal bir eşitsizlik yarattığı ifade edildi.

Teklifte, ekonomik kriz koşullarında artan ulaşım maliyetlerinin engelli bireyler ve aileleri açısından mağduriyeti derinleştirdiği vurgulandı.

“Engelli Kadınlar Çoklu Ayrımcılığa Uğruyor”

Genel gerekçede engelli kadınların hem engellilik hem de toplumsal cinsiyet eşitsizliği nedeniyle çoklu ayrımcılığa maruz kaldığı belirtildi.

Açıklamada, mevcut sosyal politikaların engellileri bağımlı ilişkilere mahkûm ettiği ifade edilerek, bakım hizmetlerinin çoğu zaman kadınlar üzerinden yürütülen bir eşitsizlik sistemine dönüştüğü kaydedildi.

Ücretsiz Ulaşım Hakkı Düzenlemesi

Kanun teklifinin “Ücretsiz Ulaşım Hakkı” başlıklı 4’üncü maddesinde, yüzde 40 ve üzeri engel oranına sahip yurttaşlar ile tıbbi hizmet desteği alan engelli bireylerin bir refakatçisinin şehir içi toplu taşımadan ücretsiz yararlanması öngörüldü.

Düzenlemeye göre engelli bireylerin; Devlet Demiryolları, şehirlerarası otobüsler, deniz ulaşımı ve iç hat hava ulaşımından ücretsiz yararlanması da teklif edildi. Engelli bireylere kota sınırlaması uygulanamayacağı belirtildi.

“Kentler Erişilebilir Hale Getirilecek”

Teklifin 5’inci maddesinde tüm belediyeler ve kamu kurumlarına; kaldırımları, yürüyüş yollarını, metro istasyonlarını, parkları, meydanları ve kamuya açık alanları engelli erişimine uygun hale getirme yükümlülüğü getirildi.

Kaldırımların görme engelliler için hissedilebilir yüzeylerle donatılması ve tekerlekli sandalye kullanımına uygun eğim standartlarının uygulanması da maddede yer aldı.

Alt ve Üst Geçitlerde Yeni Düzenleme

Kanun teklifinin 6’ncı maddesinde alt ve üst geçitlerde erişilebilirlik standartlarının zorunlu hale getirilmesi öngörüldü.

Buna göre rampalar, kaymaz zeminler, hissedilebilir yüzeyler, sesli yönlendirme sistemleri ve tam donanımlı asansörler yapılması zorunlu olacak.

Çalışmayan asansörler veya erişilebilirlik eksiklikleri nedeniyle engelli bireylerin ulaşım hakkının engellenmesi durumunda ilgili kurumlara idari yaptırım uygulanması teklif edildi.

Toplu Taşıma Araçlarına Yeni Standartlar

Teklifin 7’nci maddesinde toplu taşıma araçlarında sesli durak anons sistemi, görsel bilgilendirme ekranları ve engelli erişimine uygun giriş-çıkış sistemlerinin zorunlu hale getirilmesi istendi.

Ayrıca engelli kadınlar, çocuklar ve yaşlılar için güvenli ulaşım tedbirleri alınması; acil destek butonları ve erişilebilir başvuru mekanizmalarının oluşturulması da düzenleme kapsamında yer aldı.

“Kamu Kurumlarına Evrensel Tasarım Zorunluluğu”

Kanun teklifinin 8’inci maddesinde hastaneler, üniversiteler, adliyeler, okullar ve diğer kamu hizmet binalarının erişilebilirlik açısından evrensel tasarıma uygun hale getirilmesi öngörüldü.

Erişilebilirlik koşullarını yerine getirmeyen kurumlara idari para cezası uygulanması ve eksiklik giderilinceye kadar ilgili yöneticiler hakkında işlem yapılması da teklif edildi.

Denetim Kurulları Kurulacak

Teklifin 9’uncu maddesine göre yerel yönetimler bünyesinde “Erişilebilirlik İzleme ve Denetim Kurulları” oluşturulacak.

Bu kurullarda engelli örgütleri, kadın örgütleri, şehir plancıları, mimarlar ve ilgili meslek odalarının temsilcilerinin yer alması planlanıyor.

Kırsal Bölgelerde Ücretsiz Ulaşım Desteği

10’uncu maddede ise kırsal bölgelerde yaşayan engelli yurttaşların sağlık, eğitim ve kamu hizmetlerine erişebilmesi için ücretsiz ulaşım destek programlarının oluşturulması öngörüldü.

Kanun teklifinde uygulamaya ilişkin giderlerin merkezi bütçe ve yerel yönetim bütçelerinden karşılanacağı belirtildi.