“Yol Rehberleri Aleviliği Anlatıyor”: Alevi Ansiklopedisi Pirler-Analar Çalıştayı Gerçekleşti

10-11 Mayıs 2025 tarihlerinde Rıza Şehri Akademisi, anlamlı bir etkinliğe ev sahipliği yaptı. “Yol Rehberleri Aleviliği Anlatıyor” başlığıyla düzenlenen Alevi Ansiklopedisi Pirler-Analar Çalıştayı, AABF ve FEDA kurumlarından Pirlerin ve Anaların katılımıyla iki gün boyunca sürdü. Çalıştayda Alevi inancının belleğini koruma, kuşaktan kuşağa aktarma ve dijital bir ansiklopedi platformu üzerinden uluslararası literatüre kazandırma hedefi vurgulandı.

“Aleviler kendi ansiklopedisini yazıyor”

Rıza Şehri Akademisi adına açılış konuşmasını yapan FEDA Eşbaşkan Demir Çelik, şunları söyledi:

“Alevi inancının tarihini, felsefesini, teolojisini, mitolojisini, ritüellerini ve sosyal-kültürel değerlerini araştırmak, incelemek ve açığa çıkan verileri korumak, gelecek nesillere aktarmak ve uluslararası literatüre kazandırmak amacıyla ‘Aleviler Kendi Ansiklopedisini Yazıyor‘ çalışmasını önemli bir aşamaya getirmiş bulunuyoruz.

Kapitalist modernitenin ve ulus devletlerin kuşatıcılığında her gün başkalaşıma uğratılmak istenen inancımızın bellek ve hafızasını canlı kılmak, inancımızın kavram, kuram ve değerlerini kolektif hafızaya kazandırmak amacıyla Alevi Ansiklopedisi Dijital Platformu’nun teknik alt yapısını sağlamış, bilimsel kurullarını oluşturmuş bulunuyoruz.
Tarihi önemde olacağına inandığımız Alevi Ansiklopedisi‘nin bilimsel çalışmaları yanında, siz Yol Önderlerimizin sır olarak bugünlere taşıdıkları inanç değerlerinin de yer alması biz talip toplulukları açısından hayati konu olmaktadır. İnancımız, egemenlikçi devletli sisteme karşı kendisini ve değerlerini daha çok sazıyla, sözüyle, edebiyatı, sanatı ve sırlarıyla bugüne taşırdığı gerçeği ile sizlerin bilgi birikimi, deneyimi ve gözlemleri, tarihi önemdeki bu çalışmaya çok büyük değer katacağına inanıyoruz.”

Dört oturumda inanç ve hafıza üzerine tartışmalar yürütüldü

AABF ve FEDA kurumlarından Pirlerin ve Anaların katılım sağladığı çalıştay şu oturumlarla iki gün sürdü:

1. Oturum: Alevi Ansiklopedisi Tanıtımı – Yayın Kurulu

2. Oturum: Haq/Heq, Hızır/Xızır, Ocak/Ocax, Mürşit, Pir, Rayber, Cem, İkrar, Musayip, Kirve ve Ziyaretler başta olmak üzere Alevi değerlerinin geçmişten günümüze aktarımı

3. Oturum: İnancımıza dayatılan başkalaşım ve kültürel soykırıma karşı Alevi kurumlarının izlemesi gereken yol

4. Oturum: Geleneksel sözlü hafızayı geleceğe taşıma sürecinde ansiklopedinin işlevi ve Yol Rehberlerinin katkıları

Çalıştayda iki ana başlıkta kapsamlı öneriler sunuldu

Çalıştay sonunda Pirler ve Analar, hem inanç alanına hem de ansiklopedi çalışmasına ilişkin aşağıdaki önerileri geliştirdi:

1. İnanç Alanına İlişkin Öneriler:

• Pirler ve Analar Konferansı düzenlenmeli. Alevi örgüt ve hareketlerinden bağımsız olarak gerçekleştirilmesi isteniyor.

• Alevi örgüt ve hareketleri özgünlüklerini koruyarak güç birliği yapmalı.

• Alevi örgüt ve hareketler üstü bir Pirler Divanı oluşturulmalı.

• Musayiplik, kirvelik, cem ve cenaze erkanı başta olmak üzere Alevi yol değerleri güncellenmeli.

• Toplumun ihtiyaç ve gereksinimlerini esas alan sürdürülebilir yeni örgütlenmelere gidilmeli.

• Kültürel soykırıma karşı sosyal, kültürel ve inançsal bir aydınlanma süreci yaşanmalı.

• Kadın-toplum ilişkisi güncellenmeli.

2. Alevi Ansiklopedisine İlişkin Öneriler:

• Her sürekten Alevinin kendini görebileceği kapsayıcılıkta olmalı.

• Çok dilli, çok kimlikli bir yapı sunmalı.

• Alan ve saha çalışmalarını da içermeli.

• Dijital platformun yanında matbu baskısı da yapılmalı.

• Engellilere ve 14 yaşına kadar olan çocuklara dönük video ve görsel materyaller barındırmalı.

• Alevi demografisini ve haritasını içermeli.

• Alevi ziyaretlerini ve katliamlarını derinlemesine yansıtmalı.

• Bir Alevi sözlüğü oluşturulmalı.

• Yapay zekaya uyumlu ve entegre olmalı.

• Ocaklar ile bağlı aşiret ve inanç topluluklarını içermeli.

• Bilim, sanat, kültür başta olmak üzere tarihsel yapım ve yaratım faaliyetlerinin tümünü kapsamalı.

• UNESCO ve Birleşmiş Milletler ile ilişkilenmeyi hedeflemeli.

Alevi Haber Ağı

Sevgili Canlar, yoluna ve ikrarına bağlı olan her Alevi kendisini Alevi Haber Ağı’nın doğal bir muhabir olarak görmelidir.

Oturduğu mahallede, okuduğu okulda, çalıştığı iş yerinde, üyesi olduğu Cemevi’nde ve sokakat haber niteliği taşıyan her durmla ilgili bize görsel veya yazılı haber göndermelidir.
Bu istemimiz Alevi kurum yöneticilerimiz içinde geçerlidir.

Alevi Haber Ağı: Gerçekleri yazacak… Geçekler yazılırken sende katkını sun can…
Saygılar, sevgiler