Paz. Şub 1st, 2026

Alevi Haber Ağı

Alevi Haber Ağı Web Sitesi

12 Eylül Askeri Darbesinin Üzerinden 45 Yıl Geçti

Türkiye tarihine ağır insan hakları ihlalleri, işkenceler, idamlar ve yasaklarla geçen bir dönem olarak kazınan 12 Eylül 1980 askeri darbesinin üzerinden 45 yıl geçti. Darbe, sadece siyasal yaşamı değil, toplumsal belleği de derinden etkiledi.

Demokrasiyi Askeri Yönetim Askıya Aldı
12 Eylül 1980 sabahı Genelkurmay Başkanı Kenan Evren ve kuvvet komutanlarının yönetime el koymasıyla Türkiye’de demokrasi askıya alındı. Parlamento feshedildi, siyasi partiler kapatıldı ve tüm siyasal faaliyetler yasaklandı.

650 Bin Kişi Gözaltına Alındı
Darbe sonrası ilan edilen sıkıyönetim sürecinde 650 bin kişi gözaltına alındı. 230 bin kişi hakkında dava açıldı, 1 milyon 683 bin kişi fişlendi. 171 kişinin işkencede öldüğü resmi raporlara geçti. 50 kişi idam edildi, binlerce kişi yurtdışına kaçmak zorunda kaldı.

Kürtler ve Aleviler Ağır Baskıya Uğradı
Dönemin askeri yönetimi, Kürt kimliğini ve Alevi inancını hedef alan baskıcı politikalarıyla da hatırlanıyor. Diyarbakır Cezaevi’nde yapılan ağır işkenceler hafızalarda derin izler bıraktı. Cemevleri kapatıldı, Alevi toplumu üzerinde kültürel ve inançsal asimilasyon baskısı yoğunlaştı.

Ekonomik ve Siyasal Sonuçları
Darbe, yalnızca siyasal alanda değil, ekonomik düzende de iz bıraktı. 24 Ocak Kararları’nı uygulamaya sokan darbe yönetimi, neoliberal ekonomi politikalarının önünü açtı. Sendikalar kapatıldı, grevler yasaklandı ve işçi hakları ciddi biçimde geriletildi.

Toplumsal Bellekte Silinmeyen İzler
12 Eylül darbesi, Türkiye’de demokrasi mücadelesinin en ağır dönüm noktalarından biri olarak görülüyor. Darbenin sorumluları yıllar sonra yargı önüne çıkarılsa da, açılan davalar sonuçsuz kaldı. Toplumun geniş kesimleri, bu dönemi halen hesaplaşılması gereken bir karanlık dönem olarak değerlendiriyor.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir