Dersim’de Kurumlardan Ortak Basın Açıklaması: “Alevilik Dar Kalıplara Sığdırılamaz”
⌈AHA⌉ Hacı Bektaş Veli Kültürünü Yayma ve Yardımlaşma Derneği Tunceli Cemevi’nde yapılan seçimli genel kurulda yaşanan gerilimlere ilişkin ortak bir basın açıklaması yaptı. Tunceli Barosu, Tunceli Esnaf ve Sanatkârlar Odası, Tunceli Ticaret ve Sanayi Odası, Tunceli Ziraat Odası, Tunceli TMMOB Temsilciliği, Tunceli Koyun Keçi Birliği, Tunceli Arıcılar Birliği, Dersim Spor Kulübü, Dersim Akademi Spor Kulübü ve Tunceli Bedensel Engelliler Derneği, Dersim’de son günlerde yaşanan gelişmelere ilişkin ortak bir basın açıklaması yayımladı. Açıklamada, Alevi inancının tarihsel ve toplumsal boyutuna vurgu yapılırken, cemevleri ve inanç merkezleri etrafında yaşanan tartışmaların Alevi yol erkânına zarar verdiği ifade edildi.
Açıklamada, Dersim’in Alevi inancının yol, erkân ve ahlak anlayışının yüzyıllardır yaşatıldığı kadim bir coğrafya olduğu belirtilerek, Aleviliğin yalnızca bir inanç değil, aynı zamanda toplumsal yaşamın vicdanı, ortak aklı ve birlikte yaşama kültürünün temeli olduğu vurgulandı.
Kurumlar, son dönemde Alevilik inancı üzerinden yeni tanımlar üretmeye, yolun özünü ve tarihsel birikimini dar kalıplara hapsetmeye dönük yaklaşımların arttığına dikkat çekti. Açıklamada, Aleviliğin kişisel yorumlarla yeniden tanımlanabilecek bir alan olmadığı, yüzyılların süzgecinden geçmiş yol erkânı, rızalık anlayışı ve kolektif hafızası olan bir inanç olduğu ifade edilerek, bu nedenle Alevi yoluna dair her söz ve uygulamanın yolun özüne ve toplumsal vicdana uygun olması gerektiği belirtildi.
“Yaşanan Tartışmalar Hepimizi Derinden Üzdü”
Açıklamada, Hacı Bektaş Veli Kültürünü Yayma ve Yardımlaşma Derneği Tunceli Cemevi’nin seçimli genel kurulunun ardından yaşanan sert tartışmaların ve kamuoyuna yansıyan görüntülerin büyük üzüntü yarattığı ifade edildi. Bu olayların cem erkânı sırasında yaşanmadığı özellikle vurgulanarak, cem erkânı ve inanç hizmetlerinin yaşananların tamamen dışında tutulması ve tenzih edilmesi gerektiği kaydedildi.
Genel kurulun cemevi mekânında yapılmış olmasının, yaşananların toplumsal ve inançsal etkisini büyüttüğü belirtilen açıklamada, cemevlerinin yalnızca fiziki yapılar değil, Alevi yolunda edep, erkân ve rızalık kültürünün simgesi olduğu ifade edildi. Bu nedenle cemevlerinde yürütülen her türlü idari ve örgütsel faaliyetin yol ahlakına uygun bir dil ve tutumla gerçekleştirilmesi gerektiği vurgulandı.
“Dedelik Seçimle Belirlenmez”
Açıklamada, dernek yönetimi oluşturmak ile cemevine dede seçmenin birbirinden tamamen farklı konular olduğu ifade edildi. Alevi inancında dedeliğin seçimle, oyla ya da idari tasarrufla belirlenen bir makam olmadığı, dedeliğin yol erkânı içinde, ocak geleneği ve inançsal rızalık esasına göre belirlendiği vurgulandı. Dedelerin, yolun rehberleri olduğu, idari yapılara müdahale edemeyeceği ve yol erkânının yönetim anlayışının gölgesinde bırakılamayacağı ifade edildi.
Alevi yolunun temel ilkeleri de açıklamada şu ifadelerle hatırlatıldı:
İkrar, Hak yoluna verilen bilinçli sözdür.
Rızalık, tüm kararların temelidir.
Edep ve erkân, çatışmanın değil ortak aklın yoludur.
Dar, başkasını yargılama değil, kişinin kendisiyle yüzleşmesidir.
“Dışlayıcı Yapılar Temsil Krizine Yol Açıyor”
Açıklamada, il merkezinde yalnızca bir cemevinin bulunduğu, yaklaşık 141 kayıtlı üyenin yer aldığı bu yapıda genel kurula katılımın sınırlı sayıda kalmasının ve dernek yönetiminin hem de fiilen inanç önderliği tartışmalarını birlikte yürütür hale gelmesinin, katılımcılık, şeffaflık ve demokrasi açısından Alevi yolunun rızalık ilkesiyle bağdaşmadığı ifade edildi.
Uzun süredir dernek üyeliklerinin dar bir çerçevede tutulduğu, cemevine üye olmak isteyen birçok yurttaşın bu haktan mahrum bırakıldığı, üyelikten düşürmelerle dışlayıcı bir anlayış oluştuğu yönündeki eleştirilerin kamuoyunda güçlü bir karşılık bulduğu belirtildi. Bu durumun temsil krizine, güvensizliğe ve gerilimlere zemin hazırladığı vurgulandı.
“Cemevleri Toplumsal Dayanışmanın Merkezleri Olmalıdır”
Açıklamanın devamında, yakın tarihte Düzgün Baba’da yaşanan ve iki yurttaşın hayatını kaybettiği acı olayın Alevi toplumu açısından derin bir travma yarattığı hatırlatıldı. İnanç merkezlerinin daraltıcı, dışlayıcı ve kapalı yapılar haline gelmesinin toplumsal fay hatlarını derinleştirdiği ve rızalık zeminini zedelediği ifade edildi.
Cemevlerinin yalnızca cenaze erkânı ya da hayır yemeği verilen mekânlar olmanın ötesinde; inanç eğitiminin, yol bilgisinin, toplumsal dayanışmanın, gençlerin ve kadınların yol ile buluşmasının merkezleri olması gerektiği belirtildi. Cemevine üye olmak isteyen her yurttaşın, ibadet hakkı çerçevesinde özgürce bu mekânlara erişebilmesi, demokratik, katılımcı ve çoğulcu yöntemlerle temsilini belirleyebilmesi gerektiği vurgulandı.
Ortak Çağrı: “Katılımcı ve Şeffaf Bir Yapı Şart”
Açıklamada, imzası bulunan kurumların süreci kişileri hedef almadan, ilkesel, yapıcı ve onarıcı bir anlayışla ele aldığı belirtilerek şu ortak çağrı yapıldı:
Dernek yapısı katılımcı demokrasiye uygun biçimde yeniden düzenlenmelidir.
Üyelik süreçleri şeffaf, kapsayıcı ve erişilebilir hale getirilmelidir.
İnanç hizmetleri ile idari yapılar birbirinden ayrılmalı, yol erkânı kendi iç hukuku içinde korunmalıdır.
Cemevleri, dar örgütsel anlayışlardan ve siyasetten uzak tutulmalıdır.
İnanç hizmetleri, hayır işleri ve yol erkânı en adil ve rızalıkçı biçimde yürütülmelidir.
Açıklama, Dersim halkının tarihinde dışlamanın değil birlik ve rızalığın olduğu vurgusuyla sona erdi. Kurumlar, kadim mirası tartışmalarla yıpratmak yerine, kapsayıcı, şeffaf ve yol gösterici bir anlayışla geleceğe taşımak gerektiğini belirterek, kamuoyuna saygıyla duyuruda bulundu.
Sevgili Canlar, yoluna ve ikrarına bağlı olan her Alevi kendisini Alevi Haber Ağı’nın doğal bir muhabir olarak görmelidir.
Oturduğu mahallede, okuduğu okulda, çalıştığı iş yerinde, üyesi olduğu Cemevi’nde ve sokakat haber niteliği taşıyan her durmla ilgili bize görsel veya yazılı haber göndermelidir.
Bu istemimiz Alevi kurum yöneticilerimiz içinde geçerlidir.
Alevi Haber Ağı: Gerçekleri yazacak… Geçekler yazılırken sende katkını sun can…
Saygılar, sevgiler
