Mainz’de Dersim Tertelesi’nin 89. Yılında Anma: “Adalet Mücadelesi Sürecek”
⌈AHA⌉ Almanya’nın Mainz kentinde, 4 Mayıs Dersim Soykırımı’nın 89. yılı dolayısıyla anma etkinliği düzenlendi. Almanya’daki Dersimli örgütlenmeler ve Alevi kurumlarının ortak çağrısıyla gerçekleştirilen etkinlikte, katliamda yaşamını yitirenler anılırken, adalet ve yüzleşme talepleri bir kez daha dile getirildi. ”Tertelê Dersim -Xo Vira Meke!” (Unutma) şiarıyla gerçekleştirilen anma etkinliği Mainz Staatstheater’de yapıldı.
Anma etkinliği, Kiel Alevi Toplumu’nda yol hızmeti yürüten Cevahir Altınok Ana’nın verdiği Gulbang ve saygı duruşuyla başladı. Ardından Kırmancki, Türkçe ve Almanca olmak üzere 3 dilde basın metni okundu.
“Unutmayacağız, Unutturmayacağız”
Anma kapsamında yapılan konuşmalarda, 1937-38 Dersim Soykırımı’nda katledilen on binlerce kişi anılarak, yaşananların gelecek kuşaklara aktarılmasının önemine vurgu yapıldı. Aradan geçen uzun yıllara rağmen Dersim’de yaşananların unutulmayacağı belirtilirken, adalet mücadelesinin kararlılıkla sürdürüleceği ifade edildi.
Konuşmalarda, Dersim Soykırımı’nın uluslararası hukuk açısından insanlığa karşı suç niteliği taşıdığına dikkat çekilerek, sorumluların yargılanması gerektiği vurgulandı.
Tarihsel Süreç Hatırlatıldı
Etkinlikte, 1937’den itibaren başlatılan ve 1938’de yoğunlaşan saldırılar sonucu on binlerce insanın katledildiği, zorunlu göçlerin yaşandığı ve çok sayıda çocuğun ailelerinden koparıldığı ifade edildi. Dersim’de yaşananların uzun yıllar boyunca görmezden gelindiği de dile getirildi.
Konuşmalarda ayrıca Osmanlı’dan Cumhuriyet’e uzanan süreçte Dersim’e yönelik politikaların sürekliliğine dikkat çekildi. 1925 Şark Islahat Planı, 1934 İskân Kanunu ve 1935 Tunceli Kanunu’nun bu süreci şekillendirdiği, 4 Mayıs 1937 tarihli Bakanlar Kurulu kararıyla operasyonların başlatıldığı hatırlatıldı.
“Ağır Bir İnsanlık Suçu”
Dönemin tanıklarının ifadelerine de yer verilen konuşmalarda, saldırılar sırasında kimyasal gaz kullanıldığına dair iddiaların bulunduğu belirtilerek, bunun devlet eliyle işlenen ağır bir insanlık suçu olduğu ifade edildi.
15 Kasım 1937’de idam edilen Seyit Rıza ve beraberindeki isimler de anılarak, direnişlerinin hafızalardaki yerini koruduğu vurgulandı.
Güncel Tehditlere Dikkat Çekildi
Etkinlikte, Dersim’in kimliğinin, inancının ve kültürünün tüm baskı ve asimilasyon politikalarına rağmen varlığını sürdürdüğü belirtilirken; günümüzde göç, asimilasyon, baraj ve maden projeleri gibi uygulamalarla bölgenin kültürel ve ekolojik yapısının tehdit altında olduğu ifade edildi.
Talepler Sıralandı
Anmada, Dersim Soykırımı’nın tanınması, devlet arşivlerinin açılması, sürgün edilenlere ilişkin bilgilerin açıklanması, Seyit Rıza ve arkadaşlarının mezar yerlerinin açıklanması ve anadil ile inanç özgürlüğünün sağlanması yönündeki talepler dile getirildi.
Üç Dilde Anma, Ağıtlarla Son Buldu
Etkinlikte Almanca, Kürtçenin Kirmanckî lehçesi ve Türkçe olmak üzere üç dilde konuşmalar gerçekleştirildi. Sanatçılar Cemil Koçgiri, Lale Koçgiri, Dilan ve Erkan Top ile Gülcan Yanlız sahne alarak Dersim ağıtları seslendirdi.
Anma, duygu dolu anların yaşandığı ağıtlarla sona erdi.
Sevgili Canlar, yoluna ve ikrarına bağlı olan her Alevi kendisini Alevi Haber Ağı’nın doğal bir muhabir olarak görmelidir.
Oturduğu mahallede, okuduğu okulda, çalıştığı iş yerinde, üyesi olduğu Cemevi’nde ve sokakat haber niteliği taşıyan her durmla ilgili bize görsel veya yazılı haber göndermelidir.
Bu istemimiz Alevi kurum yöneticilerimiz içinde geçerlidir.
Alevi Haber Ağı: Gerçekleri yazacak… Geçekler yazılırken sende katkını sun can…
Saygılar, sevgiler
