Suriye İnsan Hakları Topluluğu’ndan Rapor: HTŞ Rejimi Bir Yılda Etnik Ve İnançsal Temizlik Uyguladı
⌈Haber Merkezi⌉ Suriye İnsan Hakları Topluluğu (Association for Human Rights in Syria), HTŞ’nin 8 Aralık 2024’te Şam’da iktidarı ele geçirmesinin ardından geçen bir yıllık sürece dair kapsamlı bir insan hakları raporu yayımladı. Raporda, özellikle Alevi ve Dürzi topluluklara yönelik sistematik katliamlar, zorla kaybetmeler, toplu infazlar ve mülkiyet gaspları ayrıntılı biçimde belgelendi.
Tarihi Kökleri Olan Bir Nefret İdeolojisi
Rapora göre HTŞ’nin uyguladığı şiddet, bir iç savaş pratiği değil; 14. yüzyıla dayanan ve İbn Teymiyye’nin fetvalarına uzanan bir nefret ideolojisinin yeniden canlandırılması anlamına geliyor. Bu fetvalar, günümüzde Aleviler ve Dürzilerin “mürted” ilan edilerek mülksüzleştirilmesini ve öldürülmesini meşrulaştıran ideolojik zemin olarak kullanılıyor.
HTŞ yönetimi, özellikle savunmasız durumda olan Alevi topluluğunu “Esad rejiminin suç kalıntıları” olarak tanımlayarak toplu infazların doğrudan hedefi haline getirdi.
Terör Geçmişi Olan Bir Yönetim
HTŞ’nin başında, daha önce El Nusra Cephesi liderliğini yapan Ahmed el-Şaraa (Ebu Muhammed el-Colani) bulunuyor. Hem El Nusra hem de HTŞ, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 2254 sayılı kararıyla terör örgütü olarak tanımlanmış durumda.
Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi’nin (CSIS) 2018 tarihli raporuna göre HTŞ, yalnızca 2017–2018 yıllarında en az 99 sivil saldırının sorumlusu oldu. ABD Hazine Bakanlığı’nın yaptırım listesinde HTŞ ve kadroları “yüksek tehdit” kategorisinde yer alıyor.
8 Aralık 2024 Sonrası İşlenen Suçlar Belgelerle Ortaya Kondu
Birleşmiş Milletler, Amnesty International, Human Rights Watch, Suriye İnsan Hakları Ağı ve Suriye İnsan Hakları Gözlemevi’nin verilerine dayanan rapora göre:
HTŞ ve ona bağlı silahlı gruplar tarafından infazlar, kaçırmalar, toplu tutuklamalar, işkenceler ve mülke el koymalar sistematik hale getirildi.
Mart 2025’te Alevilere, Temmuz 2025’te ise Dürzilere yönelik saldırılar soykırım niyeti taşıyan kitlesel katliamlar olarak kayda geçti.
Human Rights Watch, Mart ayındaki Alevi katliamlarının Savunma Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen merkezi bir askerî operasyon olduğunu doğruladı. Temmuz ayında Süveyda’da Dürzilere yönelik saldırıların ise Suriye hükümetinin doğrudan müdahaleleriyle tırmandığı belirtildi.
Binlerce Sivil Katledildi
Suriye İnsan Hakları Ağı’nın Temmuz 2025 verilerine göre:
Toplam 4.300 sivil yaşamını yitirdi.
Bunların 2.069’u Alevi, 1.224’ü Dürzi yurttaşlardan oluştu.
2025 yılının ilk altı ayında ise 2.818 sivil öldürüldü, bunların içinde 201 çocuk ve 194 kadın bulunuyor. Ayrıca 17 kişi işkenceyle hayatını kaybetti.
Anayasa Şeriat Temelli, Ayrımcılığı Meşrulaştırıyor
Raporda HTŞ’nin hazırladığı anayasanın 3. maddesine dikkat çekildi. Söz konusu maddeye göre:
“İslam hukuku yasaların temel kaynağıdır.”
Bu düzenlemenin, Aleviler, Dürziler ve Hristiyanlara yönelik ayrımcılığı ve mülksüzleştirmeyi hukuki zemine taşıdığı vurgulandı.
Freedom House’un 2025 Özgürlük Raporu’nda Suriye’nin siyasal haklar puanı 40 üzerinden eksi 3 olarak kayıtlara geçti. Bu, dünya genelinde ölçülen 185 ülke arasında en kötü seviye olarak değerlendirildi.
Birleşmiş Milletler’e Acil Çağrı
Suriye İnsan Hakları Topluluğu, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, Güvenlik Konseyi ve üye devletlere şu çağrılarda bulundu:
HTŞ ve bağlı silahlı grupların işlediği suçlardan ötürü uluslararası düzeyde yargılanması,
Aleviler, Dürziler, Hristiyanlar ve Kürtler başta olmak üzere tüm azınlıkların acilen korunması,
Uluslararası destekli insani yardım koridorlarının oluşturulması,
IIIM ve Suriye COI gibi mekanizmaları kapsayan uluslararası bir kriz komitesinin kurulması,
Anayasa ve ceza yasalarının soykırım, insanlığa karşı suçlar ve savaş suçlarını kapsayacak biçimde değiştirilmesi,
Uluslararası insan hakları örgütlerinin delil toplama çalışmalarının tam desteklenmesi,
HTŞ suçları ile önceki Esad rejimi suçlarının birbirine eşitlenmesine son verilmesi çağrıları yapıldı.
Uluslararası Kurumlar Katliamları Doğruladı
Raporda ayrıca şu kurumların yayınladığı resmi belgeler, HTŞ rejimi altındaki ihlallerin uluslararası düzeyde de doğrulandığını ortaya koydu:
Human Rights Watch
Amnesty International
BM İnsan Hakları Konseyi
ABD Uluslararası Din Özgürlüğü Komisyonu
Suriye İnsan Hakları Gözlemevi
Sevgili Canlar, yoluna ve ikrarına bağlı olan her Alevi kendisini Alevi Haber Ağı’nın doğal bir muhabir olarak görmelidir.
Oturduğu mahallede, okuduğu okulda, çalıştığı iş yerinde, üyesi olduğu Cemevi’nde ve sokakat haber niteliği taşıyan her durmla ilgili bize görsel veya yazılı haber göndermelidir.
Bu istemimiz Alevi kurum yöneticilerimiz içinde geçerlidir.
Alevi Haber Ağı: Gerçekleri yazacak… Geçekler yazılırken sende katkını sun can…
Saygılar, sevgiler
