DEM Parti Dersim Milletvekili Ayten Kordu’dan Dersim’deki Maden Projesine İlişkin Soru Önergesi

⌈AHA⌉ Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi ( Dem Parti ) Dersim Milletvekili Ayten Kordu, Dersim’in Pülümür ilçesinde planlanan krom madeni projesine ilişkin olarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un yanıtlaması istemiyle Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na yazılı soru önergesi sundu.

Kordu, önergesinde Karagöz (Gurik) köyü merkezli olmak üzere Dağbek, Çakırkaya, Kovuklu, Kaymaztepe, Mezra ve Kocatepe köylerini kapsayan geniş bir alanda, Dimin Madencilik San. ve Tic. A.Ş. tarafından yapılması planlanan krom madeni projesinin, bölge halkının itirazlarına rağmen 13 Nisan 2026 tarihinde yeniden İnceleme Değerlendirme Komisyonu (İDK) gündemine alındığını belirtti.

Önergede, söz konusu projenin bölgenin demografik yapısı, ekosistemi ve inanç dünyası üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceği, yaşam alanları ve toplumsal huzur açısından ciddi sonuçlar doğurabileceği ifade edildi.

Ekosistem ve Su Kaynakları Vurgusu
Kordu, proje sahasının toplam 686 hektarlık bir alanı kapsadığını ve doğrudan Pülümür Çayı’nı, dolayısıyla Fırat Havzası’nı besleyen ana su kaynakları üzerinde yer aldığını belirtti. Bölgenin flora zenginliği, bitki çeşitliliği ve yaban hayatı açısından korunması gereken bir alan olduğuna dikkat çekildi.

Projenin hayata geçirilmesi halinde, eğimli arazide yapılacak kazı ve yarma faaliyetlerinin jeoteknik dengeyi bozabileceği, erozyonu artırabileceği ve deprem fay hatlarının bulunduğu bölgede risk oluşturabileceği ifade edildi. Ayrıca ağır metallerin su kaynaklarına karışarak Pülümür Çayı üzerinden tüm havzanın su kalitesini olumsuz etkileyebileceği öne sürüldü.

Hayvancılık ve Arıcılık Faaliyetleri
Önergede, bölge halkının temel geçim kaynakları arasında yer alan arıcılık ve hayvancılığın proje nedeniyle zarar görebileceği belirtildi. 2025 yılı verilerine göre bölgede 12 bini aşkın küçükbaş hayvan bulunduğu, maden faaliyetleri nedeniyle meraların kullanılamaz hale gelebileceği ve yaylaların hayvancılığa kapanabileceği ifade edildi.

Bu durumun, yerel halkın üretimden kopmasına ve göç etmesine yol açabileceği değerlendirmesine yer verildi.

Kültürel ve İnançsal Alanlar
Kordu, proje alanının Alevi inancı açısından kutsal kabul edilen ziyaretgahları da etkileyebileceğini belirtti. Buyer Ana ve Büyük Çeşme gibi alanların maden sahasının etki alanında kaldığı ifade edilerek, bunun inanç özgürlüğü ve kültürel miras açısından sorun oluşturabileceği dile getirildi.

Ayrıca Anayasa’nın 56. maddesi ve Türkiye’nin taraf olduğu Bern Sözleşmesi kapsamında projenin tüm yönleriyle incelenmesi gerektiği vurgulandı.

ÇED Süreci Tartışması
Önergede, bölge halkının açıkça karşı çıktığı bir projenin yeniden gündeme alınmasının, çevresel karar alma süreçlerinde halkın katılımının ne ölçüde dikkate alındığına ilişkin soru işaretleri doğurduğu ifade edildi. ÇED süreçlerinin yeterince katılımcı olmadığı yönündeki eleştirilerin bu örnek üzerinden daha görünür hale geldiği belirtildi.

Bakanlığa Yöneltilen Sorular
Ayten Kordu, önergesinde şu sorulara yanıt istedi:

1. 27 Haziran 2024 tarihinde yerel halk ve sivil toplum örgütleri tarafından protesto edilen ve rıza gösterilmeyen Karagöz krom madeni projesi ilk süreçte olumsuz sonuçlanmasına rağmen neden yeniden ÇED süreci başlatılmıştır?
2. Proje alanının Fırat Havzası’nı besleyen su kaynakları ve Pülümür Çayı üzerindeki etkisine ilişkin bağımsız bir hidrolojik analiz yapılmış mıdır?
3. Bölgedeki flora zenginliği, endemik türler ve hayvan yaşam koridorlarının korunması için hangi önlemler alınacaktır?
4. Proje sahasında bulunan mutlak mera alanlarının madenciliğe açılmasının arıcılık ve hayvancılığa etkisi ÇED raporunda nasıl değerlendirilmiştir?
5. Eğimli arazi yapısı nedeniyle oluşabilecek jeoteknik riskler, erozyon tehlikesi ve fay hattı üzerindeki etkiler için kapsamlı bir zemin etüdü yapılmış mıdır?
6. Proje alanının Buyer Ana ve Büyük Çeşme gibi kutsal ziyaretgahlarla mesafesi nedir? Bu alanların korunmasına yönelik bir planlama var mıdır?
7. 686 hektarlık ruhsat alanının yalnızca 66 hektarı için ÇED süreci işletilmesi bir “dilimleme” yöntemi midir? Tüm alan neden kapsama alınmamıştır?
8. Dimin Madencilik şirketinin farklı illerdeki projelerine ilişkin çevresel tahribat ve hukuki süreçler Bakanlık kayıtlarında yer almakta mıdır? Şirketin geçmiş performansı değerlendirilmekte midir?
9. Şirketin Dersim genelinde son 5 yıl içinde başvurduğu maden projesi sayısı kaçtır?

Alevi Haber Ağı

Sevgili Canlar, yoluna ve ikrarına bağlı olan her Alevi kendisini Alevi Haber Ağı’nın doğal bir muhabir olarak görmelidir.

Oturduğu mahallede, okuduğu okulda, çalıştığı iş yerinde, üyesi olduğu Cemevi’nde ve sokakat haber niteliği taşıyan her durmla ilgili bize görsel veya yazılı haber göndermelidir.
Bu istemimiz Alevi kurum yöneticilerimiz içinde geçerlidir.

Alevi Haber Ağı: Gerçekleri yazacak… Geçekler yazılırken sende katkını sun can…
Saygılar, sevgiler