Alevi Haber Ağı

Alevi Haber Ağı Web Sitesi

Dersimliler Hagen’de Khalo Gağan’nı kutlayacak

Geleneklere göre yeni yılın gelişi olarak kutlanan ‘Gağan’ etkinliklerini, Dersimliler  her yıl Aralık ayının son haftas ile 13 Ocak tarihleri arasında düzenliyorlar. Avrupa Dersim Dernekleri Federasyonu (FDG)  ile  Dersim Gemeinde Westfalen e.V  Almanya’nın Hagen kentinde Khal Gağan’ı kutlayacaklar.

27 Aralık 2019 tarihinde Hagen’deki Doğan Arena’da düzenleyecek etkinliğe ilişkin yazılı bir açıklama yapan tertip komitesi, Dersimlileri ve dostlarını Khal Gağan etkinliğine katılmaya çağırdı:  ” Sizler için müzikli Gağan kutlaması hazırladık, kültürümüzün bu geleneksel bayramını, bu yılda birlikte kutlayalım. Cocuklarınız ile birlikte davetlisiniz. İsteyenler niyazını (lokmasını) getirebilir” dedi.

ETKİNLİKLER NASIL YAPILIRDI?

Etkinliklerde çocuklar sabah erkenden kalkar, en güzel elbiselerini giyinerek Khal Khek ( İhtiyar Adam) eşliğinde hediye toplamaya giderler. Toplu bir şekilde, habersizce her evin kapısına giderek, “Gağanê Sıma Bımbarek Bo” (Gağanınız kutlu olsun) diye selamlar ve şarkılar eşliğinde Khal Khek oyununu oynarlar ve hediyelerini alırlar. Hediyeler daha çok badem çekirdeği, ceviz, kuru üzüm, kayısı kurusu, un ve benzeri şeyler olur. Akşama kadar toplanan yiyecekler köyün bir evinde pişirilir, geri kalanlar da yoksul ailelere dağıtılır. Genel de undan yapılan yemeklerdir.  Zervet adi verilen hamur, yağ ve sarımsaklı ayrandan oluşan yemek pişirilir ve yenir. Evlerde ise Pesare (bir tür çörek) ve dane ( bugday) pişirilir. Dane bir kısmı yenir ve çocuklara dağıtılır bir kısmı ise ipliğe geçirilerek hayvanların bulunduğu ağılın direklerine asılır. Uğranılan evlerde Khal Khek oyunu oynanır. Oyunun aktörleri yaşlı adam kılığına giren Khal,bayan elbiseleri giydirilmiş gençlerden biri olan eşi Fadike ve onları korumakla yükümlü yüzünü soba kurumu,isi ile siyaha boyamış Araptır. Tanınmayacak derece de kendilerini özenle giysi ve kostümlerle kamufle ederler. Khal Khekin; koyun yada keçi kılından yapılan ak ve uzun sakalı, eski elbiselerden oluşan kostümü, omzunda heybesi, elinde asası ve tespihi bulunur. Khal Khekin eşi rolündeki Fadike; gözleri dışında yine tanınmayacak şekilde giydirilir. Etek ve eşarp giydirilerek tanınmasını önlenir. Yüzünü sobalardan elde edilen kurum ile siyaha boyar ve elinde değneği bulunur. Arab olarak nitelenen korumacı kişinin görevi; uğradıkları evlerde gençleri kovalayıp Fadikenin kaçırılmasını önlemek ve sonrasında Fadikenin bulunmasına ve Khalo Khekin yanına getirilmesine yardımcı olmaktır. Bulunduktan sonra hediyeler toplanır ve köy evlerinin ziyaretine devam edilir. Evlenerek gelin olarak ayrılan kız kardeş, hala, teyzeler ( Zeyi) ziyaret edilir ve onlara yaptıkları işlerden dolayı şükran duyulur. “Bara Zeyiu“ evden evlenerek ayrılan kadınların hakki anlamına gelir. Evlendiklerinde toprak gibi haklar istemeseler de bu gibi günlerde altın, hayvan vb. gibi değerli hediyeler kendilerine verilir

Sizler için müzikli Gağan kutlaması hazırladık, kültürümüzün bu geleneksel bayramını bu yılda birlikte kutlayalım. Cocuklarınız ile birlikte davetlisiniz. İsteyenler niyazını (lokmasını) getirebilir.

 

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir