ANADOLU ALEVİLERİNİN ORTAK DAVRANIŞ BİÇİMİ NELERDİR
– Hüseyin Akpınar –
İnançsal toplumların, inançlarından kaynaklanan ortak toplumsal davranış biçimleri varmıdır, diye kendi kendimize düşündüğümüzde, evet vardır yada evet olması gerekir, cevabını verebiliyoruz. Öyleyse, Anadolu Alevilerinin bir inanç topumu olarak, ortak davranış biçimleri nelerdir?
İnanç toplumlarındaki ortak tavır ve davranış biçimleri, o toplumların kendi mitolojilerinden, öğretilerinden ve geleneklerinden kaynaklanıyor. Bu mitolojiler, öğretiler ve gelenekler, toplumun bireyleri tarafından sürekli tekrarlanarak, hepsinin uyum sağladığı kurallar haline geliyor ve böylece ortak davranış biçimleri gelişiyor. Bundan dolayı, her inanç toplumunun duyarlı olduğu konular ve bilinen ortak tavırları farklı olabilir. Mesela toplumun iç tartışma konusunda Yahudilerin veya Budistlerin tavırları farklı olabilir ama mutlaka bilinen bir tavırları ve davranış biçimleri vardır.
Anadolu Alevilerinin toplumsal iç tartışmada, bilinen ortak kıssasları, herkesin bildiği ortak tavır ve davranışları, dikkat edilecek kuralları nelerdir? Her şeyden önce aklımıza gelen ilk kural, ‘diline sahip olmak’. İkinci önemli kural Yunus’un dediği gibi ‘gönül kırmamak’. Üçüncü kural ‘bilim yolundan gitmek’ ve ‘kamil İnsan’ gibi tartışabilmek. Konuşurken yada tartışırken, böylesi dikkat edilecek ve uyulacak kıssas yada kurallar listesini dahada uzatabiliriz ama bizim söylemek istediğimiz konu şudur. Gönlünden Aleviliğe bağlı olanlar ve gönlünde biraz Alevilik duygusu/bilgisi olanlar, bu kıssas ve kuralları zaten bilerek içselleştirdikleri için, otomatik olarak bu kurallara uyarak konuşur ve tartışırlar. Ortak tartışma kültürü, ortak tavır ve davranış biçimleri, ancak böyle oluşur.
Bu gönlerde bir Musa Eroglu tartışması devam edip gidiyor. Biz ozanlarımızı tanıyoruz. Yenkin ozanlar sadece dışa karşı eleştirel ve boyun eşmez değildirler, bunun yanında, İçtede gördükleri yanlışlara sessiz kalamazlar. Bazan dilleride sivridir ama başka türlü edebiyatcı, ozan, vb. olunamazki… Şimdi, Musa Eroğlu’na karşı yapılan eleştiriler, yukırada anlatmaya çalıştığımız, Alevi toplumunun ortak tavır ve davranışına hiç uyuyormu. Elbette hayır.
Aleviler kendi iç tartışmalarında neden böyle kendi toplumsal ortak tavır ve davranışlarına ters davranıyorlar?
Bir önceki makalemizden aşağıdaki pasajı burada yeniden aktarıyoruz. Çünkü, bu soruya bir cevap veriyor.
“Anadolu Aleviliği üzerine, sadece bilimsel düşünce üretmek değil, ama aynı zamanda, üretilen bilimsel düşünceleri topluma kabul ettirmekde oldukca zordur. Çünkü, toplum populer basit ve ezberlenmiş bilinen düşücelere alışmıştır. Toplumun yeni ve bilimsel düşünceleri anlaması ve kabul etmesi için, önce o eski populer düşüncelerin doğru olmadığna ikna edilmesi gerekiyor. Bunu başarmak ise zordur. Ezberletilmiş eski düşüncelerden ayrılmak, bir çok insan için, inançtan ayrılmak kadar ağırdır.”
Yine makalelerimizden birisinde ‘uydurulmuş gerçekler’ ve uydurulmuş düzenler’den bahsetmiştik. Din üreticileri yada alimleri, sorunlara yönelik buldukları çözümlerin doğruluguna inanırlar ama buldukları bu çözümler bilimsel olarak kanıtlanmış değildir. Bazan bilimsel araştırmalar, aynı sorunların, başka çözümleri olduğunu kanıtlarlar. Bu durumda din aliminin bulduğu çözüm kanıtlanmamış ve ‘uydurulmuş çözüm’ olarak isimlendiriliyor.
Uydurulmuş çözümlere sıkı sıkıya ve körü körüne bağlanan insanlar, bilimsel düşünceye ve değişime kapalı olanlar, yeni bilimsel gelişmelere, düşüncelere, ortak tavır ve davranışlara uyum sağlayamıyorlar. Alevi olgunluğunun verdiği hoşgörüden ayrılıp hırçınlaşarak kinizme kapılıyorlar. Esas neden tabiki Alevi öğretisini doğru anlamamakta yatıyor.
‘Bilimden gidilmeyen yolun sonu karanlıktır’
Alevi aydınlanmasına katkı için
Frankfurt, 23.07.2022
Sevgili Canlar, yoluna ve ikrarına bağlı olan her Alevi kendisini Alevi Haber Ağı’nın doğal bir muhabir olarak görmelidir.
Oturduğu mahallede, okuduğu okulda, çalıştığı iş yerinde, üyesi olduğu Cemevi’nde ve sokakat haber niteliği taşıyan her durmla ilgili bize görsel veya yazılı haber göndermelidir.
Bu istemimiz Alevi kurum yöneticilerimiz içinde geçerlidir.
Alevi Haber Ağı: Gerçekleri yazacak… Geçekler yazılırken sende katkını sun can…
Saygılar, sevgiler
