Alevi Haber Ağı

Alevi Haber Ağı Web Sitesi

 Xızır/Hızır; kardeşliğin, barışın, iyiliğin, sevginin, saygının, hoşgörünün, paylaşımın ve ortak yaşamın adı ve simgesidir.

-Pir Bela

Biz Aleviler onu “Xızıre sata tenge” yani “dar günün kurtarıcısı”, yârdim eli uzatanı, hayat vereni, bolluk ve be- reketin, yeşilliğin simgesi olarak tanımlar ve adına da “Bozatlı Hızır-Xızır” deriz.

Üzerine yüklenen misyondan dolayıdır ki Anadolu’nun birçok yerinde kendisine atfedilmiş dağlar, dereler, nehirler, göller, ağaçlar vb. kutsal mekânlar mevcuttur.

Doğa inancı olan bu kültür içerisinde Hızır çok önemli bir yere sahiptir. Alevilikte “Hızır Hakk’ın kendisidir, Hızır Ali’nin, Veli’nin kendisidir… Binbir adı var biri Hızır, her nerde çağırsam orda hazır ve de nazır” derler.

Kâinatta cümle cana
Yetiş ya Bozatlı Hızır
Derdimize derman senden
Yetiş ya Bozatlı Hızır
Pir Bela

Xızır /Hızır, ölümsüzlük suyu içmiş, Ab-ı Hayat’ı bedenine akıtmış, bu anlamda da ölümsüzleşmiştir. Bilge ve hikmet sahibidir.
Bu yönüyle bakıldığında Hızır bilgidir, bilinçtir.

Hızır, hiç kimsenin yapamadığını yapandır. uzaklık-yakınlık kavramı tanımayan, bütün boyutlarda ortaya çıkan, her zaman her yerde bulunan mitolojik bir kimliktir.

Xızır/Hızır orucu halk arasında “eski hesap” denilen” miladi tak- vimden 13 gün geriden giden bir takvime göre tutulurdu (örnek; miladi takvimde 13 Mart, eski hesapta 1 Mart olurdu) , Ocak ayının son haftası ile Şubat ayının üçüncü haftasına (1-ay boyunca) gelen salı, çarşamba ve perşembe günleri (her ocak talibi bölge bölge kendi haftasında ) niyet edilirdi. Yaşlılarımız Xızır/Hızır günlerini hep eski hesap üzerinden yapardı.
Bundan dolayı, halk mevsim geçişlerini, doğaya ilişkin olayları eskihesap üzerinden hesaplamaktaydı.

Çetin kış şartlarında binlerce yıl önce doğa ana böyle cömert değildi, teknoloji bu kadar gelişkin değildi. Her can bahara çıkabilmek adına mümkün oldukça az tüketerek, diğer canlar ile yiyeceğini bölüşerek hayat sürdürmek zorundaydı. Bu yönüyle bakıldığında Hızır Lokması insanın binlerce yıllık paylaşım kültürünün adıdır.

Doğada ölüm ve yaşam birlikte vardır. Toprağa atılan tohum önce çürür, dağılır ve o ölümden yeni bir yaşam fışkırır ve bu doğum aynı zamanda tüm canlılara sunulan xızır/Hızır lokması, nimet olur.

Her ölüm yeniden doğum, her doğum ana karnındaki ölüm demektir. Bu anlamda doğada ölümsüzlük vardır. Bu ölümsüzlük anlayışı, yani doğasal ölümsüzlük, “yani devriye “ Xızır/Hızır’ın kimliğinde simgelenmiştir.

Hızır, karanlığı aydınlığa çeviren, her dönem yaşayan ve her yerde insanlara hizmet eden; insanların zorolanı aşması için yardım eden bir “Kurtarıcıdır”. Bu kişi bilinmez, görünmez. Gayb âlemindedir ancak, gerektiğinde ortaya çıkar. İnsanlığa bereket, bolluk sunar.

Xızır/Hızır, ölüp-dirilen doğanın sonsuzca simgeleştirildiği kutsallıktır. İnanca göre, çağrıldığı anda ve yerde hazır olabilen, insanoğlunun imdadına yetişebilen ölümsüz bir güç ve doğa üstü bir enerji kaynağıdır Xızır/Hızır.

Xızır/Hızır bazen kardır, bahara gelecek olan bolluğu,
toprağı dölleyen yağmuru simgeler.

Xızır/Hızır bolluktur, sofraya gelecek olan lokmadaki bereketi, o bereketle gelecek olan mihmanı simgeler.

Xızır/Hızır dayanışmanın, el ele verip güçlükleri aşmanın, karda, tipide, boranda çığır açıp mahsur kalmışa ulaşmanın adıdır.

Xızır/Hızır kardeşlik, dostluk, barış ve özgürlüktür.

Xızır /Hızır sevgidir, aşka giden yolda, umudu yeniden yeşertmektir.

Yârin yanağından gayrıyı Rıza Şehri içerisinde Hakça bölüşmektir.

Xızır/Hızır Hoşgörüdür insanca yaşam adına.

Xızır/Hızır paylaşımdır bir lokmayı bine bölerek,Sofrasında olmayanı bir sonraki bahara çıkara bilmenin adıdır.

Xızır/Hızır aç olanı doyurmak, çıplak olanı giydirmek, üşüyeni ısıtmaktır.

Çok uzaklarda aramamak gerekiyor.
Hızır bazen aksakallı bir derviş, bir divane, bazen piri pak mürşidi kâmil, bazen bir dilenci, bazen bir doktor, bazen bir hemşire, bazen bir komşu, bazen bir kardeş, bazen anne, bazen baba, bazen hiç tanımadığın dar ve zor anında sana el uzatan seni yaşama döndürendir.

Bazen elinden tutup seni yolun karşısına geçiren küçük bir çocuktur.

Xızır/Hızır Hak’tır, Hak’ta Hızır. Hızır sensin, sendedir Hızır.

Sen darda olanın darına yetiş, acısı olanın acısını paylaş, derdi olana derman ol.
Sofrası boş olanla lokmanı paylaşki, sen aç kaldığında, darda ve zorda olduğunda biri de, senin darına yetişip senin Xızır/Hızır’ın olsun.
Birilerine Hızır ol ki, birileride zor anlarında sana Hızır olsun.

Xızır hiç kimseyi zorda, darda koymaya
Cümle canlıya yar ve yardımcı ola.

Tu Tenga made bırese ya Xızır’o khal.
Pir Bela

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.