Dersim 1937-38 Tanıklıkları Almanya Üniversitelerinde: Sözlü Tarih Projesi 2026’da Kamuoyuna Açılıyor
Haber Merekzi – Dersim Tarih ve Kültür Merkezi (DKG) öncülüğünde yürütülen “Dersim 1937-38 Sözlü Tarih Projesi – Oral History Projekt”, Almanya Kültür Bakanlığı’nın desteğiyle Avrupa’da akademik bir çalışmaya dönüşüyor. Proje kapsamında Ruhr Üniversitesi Bochum (RUB) ve Frei Üniversitesi Berlin işbirliğiyle, Almanya’da yaşayan akademisyenler, öğrenciler ve basın temsilcilerinden oluşan bir heyet Dersim’e bir haftalık bir inceleme gezisi gerçekleştirdi.
7 Ülkede 400 Tanıkla Görüşüldü
Proje çerçevesinde bugüne dek 7 farklı ülkede 400 tanıkla sözlü tarih mülakatları yapıldı. Görüşmelerin 100 tanesi Almanya’daki iki büyük üniversiteyle işbirliği içinde transkribe ediliyor ve Türkçe ile Almanca’ya çevriliyor. 2026 Haziran’ında tamamlanması planlanan çalışma, Kırmancki, Türkçe ve Almanca altyazılarla kamuoyuna sunulacak.
Katliam Yerlerinde Yerinde İnceleme
Ruhr Üniversitesi’nden projeye katılan akademisyenler, yapılan mülakatların ardından Dersim’e yaptıkları saha ziyaretinin göz açıcı olduğunu belirtti. Akademisyenler, “Daha önce mülakatlarda okuduğumuz yerleri ve olayları şimdi yerinde inceleme şansı bulduk. Bu bize Dersim toplumunu ve yaşananları çok daha derinlikli anlama imkânı sundu” değerlendirmesinde bulundu.
Canpolat, Aydın ve Kaya’dan Bilgilendirme
Dersim Tarih ve Kültür Merkezi Başkanı Ahmet Canpolat ile proje yöneticileri Hüseyin Kenan Aydın ve Yaşar Kaya, hem gezi boyunca hem de proje süreci hakkında katılımcılara detaylı bilgilendirmelerde bulundu.
“Dersim’den Dünyaya Açılan Bir Pencere”
Proje akademik sorumlularından Prof. Dr. Bernd Gudehus yaptığı açıklamada şunları dile getirdi:
“Proje tamamlandığında yaklaşık 9 bin dakikalık tanık anlatımı, orijinal söyleşi dili olan Kırmancki’nin yanı sıra Türkçe ve Almanca çevirileriyle araştırmacıların erişimine açılacak. Bu çalışma yalnızca Almanya’daki akademisyenler için değil, aynı zamanda Türkiye’deki araştırmacılar ve topluluklar için de büyük bir sözlü tarih arşivi niteliği taşıyacak.”
Kemal Yalçın: “Dersim’i Tanıdıkça Dünyayı Daha İyi Tanıyorum”
Almanya Türkiyeli Yazarlar Birliği Başkanı Kemal Yalçın ise projeye dair duygularını şu sözlerle ifade etti:
“Ben Dersimlileri tanıyorum sanırdım; tanımamışım. Dersim türkülerini söylerdim; eksik bildiğimi şimdi anladım. Bu projeye katıldıktan sonra fark ettim ki Dersim’i eksik tanımışım. Dersim’i tanıdıkça, dünyayı da daha iyi tanıyorum.”
Sevgili Canlar, yoluna ve ikrarına bağlı olan her Alevi kendisini Alevi Haber Ağı’nın doğal bir muhabir olarak görmelidir.
Oturduğu mahallede, okuduğu okulda, çalıştığı iş yerinde, üyesi olduğu Cemevi’nde ve sokakat haber niteliği taşıyan her durmla ilgili bize görsel veya yazılı haber göndermelidir.
Bu istemimiz Alevi kurum yöneticilerimiz içinde geçerlidir.
Alevi Haber Ağı: Gerçekleri yazacak… Geçekler yazılırken sende katkını sun can…
Saygılar, sevgiler
