DEM Parti’den Dersim Tertelesi İçin Araştırma Komisyonu Çağrısı: “Seyit Rıza’nın Mezar Yeri Açıklansın”
⌈Haber Merkezi⌉ DEM Parti Dersim Milletvekili Ayten Kordu, 15 Kasım 1937’de Pir Seyit Rıza’nın, oğlu Hüseyin’in ve yol arkadaşlarının idam edilişinin yıldönümü nedeniyle Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne kapsamlı bir araştırma önergesi sundu. Önergede, Dersim Tertelesi’ne ilişkin devlet arşivlerinin açılması, mezar yerlerinin açıklanması ve tertelenin tüm boyutlarıyla araştırılması talep edildi.
Kordu, “Aradan geçen bunca yıla rağmen mezar yerleri açıklanmamış, Dersim Tertelesi’ne dair arşivler hâlâ karanlıkta tutulmaktadır” diyerek Meclis’i adım atmaya çağırdı.
Meclis Araştırması Talebi
DEM Parti Dersim Milletvekili Ayten Kordu’nun TBMM Başkanlığı’na sunduğu soru önergesinde şu ifadeler yer aldı:
“1937-38 yıllarında yaşanan Dersim direnişinin öncülerinden Pir Seyit Rıza’nın idam edilmesinin yıldönümü dolayısıyla Seyit Rıza, Oğlu Resik Hüseyin ve yol arkadaşlarının mezar yerlerinin açıklanması, Dersim tertelesini planlayanların ve destek sunanların tespiti için devlet arşivlerinin açılması amacıyla Anayasanın 98’inci, TBMM İç Tüzüğünün 104’üncü ve 105’inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırma Komisyonu kurulmasını arz ve talep ederiz.”
Gerekçe
Önergenin gerekçe bölümünde Dersim’in tarihsel ve toplumsal hafızasında büyük bir yaraya dönüşen 1937–1938 Tertelesi ayrıntılı biçimde anlatıldı. Gerekçede şu değerlendirmeler yer aldı:
“Dersim, yüz yıllardır doğayla barışık yaşamın, inançla iç içe, halkların eşit, özgür yaşamak istediği kadim bir coğrafya olmuştur. Ancak bu kadim coğrafya, 1937–1938 yıllarında Türkiye Cumhuriyeti tarihinin en karanlık sayfalarından birine sahne olmuş; Dersim Tertelesi olarak hafızalara kazınan bu süreçte, binlerce insan katledilmiş, köyler yakılmış, sürgüne gönderilmiş, özellikle kız çocukları çeşitli şehirlere evlatlık verilmiştir. Kimlik, dil, kültür ve inanç sistematik biçimde hedef alınmıştır.”
İdamların Hukuksuzluğu Ve Mezar Yerlerinin Gizlenmesi
Önergede, 15 Kasım 1937 gecesi Elazığ Buğday Meydanı’nda idam edilen Seyit Rıza, oğlu Resik Hüseyin Uşene Seydi ve yol arkadaşlarının yaşadıkları hukuksuzluklar ayrıntılı şekilde aktarıldı:
“Seyit Rıza 74 yaşında olmasına rağmen yaşının küçültülmesi, oğlu Hüseyin’in 16 yaşında olmasına rağmen yaşının büyütülmesi tamamen siyasi bir kararın göstergesidir. Aradan geçen 88 yıla rağmen mezar yerleri hâlâ gizlenmektedir.”
Önerge, mezarsız bırakmanın toplumsal hafıza saldırısı olduğuna dikkat çekti ve Seyit Rıza’nın idam sehpasında söylediği sözlerin altını çizdi:
“Evlad-ı Kerbelayız, günahsızız, ayıptır, zulümdür, cinayettir.”
Yüzleşme Ve Adalet Çağrısı
Önergede, aradan geçen 88 yıla rağmen mezar yerlerinin açıklanmamış olmasının Türkiye’nin hâlâ geçmişle yüzleşmekten kaçındığını gösterdiği belirtildi. Gerekçede şu ifadeler yer aldı:
“Hakikatle yüzleşmek yalnız geçmişin yükünü taşımak değil; geleceğe daha adil, barışçıl ve demokratik bir toplum bırakmanın gereğidir. Mezar yerlerinin tespiti sadece bir adalet meselesi değil; toplumsal barışın insani bir yükümlülüğüdür.”
TBMM’ye Araştırma Komisyonu Çağrısı
Ayten Kordu’nun önergesinin sonunda, Dersim Tertelesi’nin tüm boyutlarıyla aydınlatılması için TBMM bünyesinde bir araştırma komisyonu kurulması gerektiği şu sözlerle ifade edildi:
“Dersim Tertelesi’nin tarihsel arka planının, katliamın planlayıcılarının, idamların hukuksuzluğunun ve mezar yerlerinin gizlenmesinin toplumsal hafıza üzerindeki etkilerinin araştırılması hem adaletin tecellisi hem de kalıcı toplumsal barışın sağlanması açısından hayati önem taşımaktadır.”
Sevgili Canlar, yoluna ve ikrarına bağlı olan her Alevi kendisini Alevi Haber Ağı’nın doğal bir muhabir olarak görmelidir.
Oturduğu mahallede, okuduğu okulda, çalıştığı iş yerinde, üyesi olduğu Cemevi’nde ve sokakat haber niteliği taşıyan her durmla ilgili bize görsel veya yazılı haber göndermelidir.
Bu istemimiz Alevi kurum yöneticilerimiz içinde geçerlidir.
Alevi Haber Ağı: Gerçekleri yazacak… Geçekler yazılırken sende katkını sun can…
Saygılar, sevgiler
