Per. Nis 30th, 2026

Alevi Haber Ağı

Alevi Haber Ağı Web Sitesi

 FEDA: Alevi inancında Xizir; zalime karşı mazlumun can yoldaşı, umudu ve yaşama direncidir!

Demokratik Alevi Federasyonu ( FADA), Hızır ayı dolayısıyla yazılı bir açıklama yaptı. ” Başta Raya(Rêya)Heq süreğinden Aleviler olmak üzere, Mezopotamya ve Anadolu’ nun kadim halkları ve inançları için Xizir en büyük kutsallardandır. Xizir ayı olan Şubat’ta Pîrler talıblarını ziyaret eder, Cem yürütürler. Bu Cem’lerde siyasal, sosyal, kültürel, inançsal, maddi ve manevi sorunlar sistemin polisine, askerine ve yargısına muhtaç kalmadan ortaklaşılır, inancın ahlaki ve etik değerlerine göre çözüme kavuşturulur” ifadelerini yer aldığı açıklamanın  devamında, şunlar kaydedildi:

”  Raya(Rêya)Heq- Alevi inancı; cümlesinde Heq/Haq’ı gördükleri için tüm varlıklara kutsallıkla yaklaşır, cümle canla ikrarlıdırlar.

İnancın evliya, enbiya ve ziyaretleri arasında en önde gelen kutsalı Xizir’ dir. Xizir; her durumda ve koşulda aranan, yardıma çağrılan ve güven duyulan, barışın, paylaşmanın, ortaklaşmanın kutsalıdır. Raya Heqî-Alevi inancında; “Ya Xizirê /Xiziro Kal diye yardıma çağrılan Xizir, insan ve doğadaki her şey ile Tanrı arasında bir yerde durduğuna inanıldığından, sadece insan için değil, tüm doğa ve eko-sistem için kutsal kabul edilir. Îniyi (Kaniyê) Xizir’ ı, Kalê Sipê, Gola Xizir’ı, Kemara Xizir’ ı diye ziyaret kabul edilmesinden de anlaşılacağı üzere, Xizir’ ın aynı zaman da doğayı ve doğadaki canlı-cansız tüm varlıkları koruduğuna inançları çok güçlüdür. Aleviler; “her an ve her yerde hazır ve nazır”, “cantêzik” olduğuna inandıkları için karda, tipide, denizde ve doğal afetlerde; “Ya Xizir’i kelek û gemîyan” diye çağırırlar. Raya Heqî-Alevilerin yaşadığı Toros-Zagros dağ silsilesinde, kış mevsiminde tipi ve fırtına hiç eksik olmadığından, yardıma çağrılan Xizir için hem oruç tutulur, hem Xizir günü kutlanır. Bu üç günlük oruç ve Xeylas’ ta, Xizir’ ın temiz kalpli insanlara göründüğüne inanılır. Bu nedenle mümkün olduğunca kötülüklerden uzak, ahlaklı ve temiz kalpli olmayı esas alır Aleviler.

Aleviler, Xizir Orucu lokmasını dağıtmadan önce, varsa kedi ve köpeklerini doyururlar.

Evin pencere önlerine kuşlara, evin uygun köşesine, ya da odalardan birine evliyalar için lokma indirirler. Önce komşularına, sonra hane halkının lokmasını pay ederler. Alevi inancında tüm canlıları gözeten, onları pay ve hak sahibi gören ortaklaşmacı bir toplumsallık söz konusudur. Dua eden kendisinden ve ailesinden önce, cümle alemde darda, zorda ve yolda olanlara, çaresiz ve kimsesizlere, kapı komşuları ile tanıdıklarına dua eder, sonra ailesi ve kendisi için dileklerde bulunur.

Xizir Orucunun üçüncü günü akşamı, herkes kendi misayip (misahib)’nin evine gider.

Yanlarına niyaz-/miyazını alırlar. Misayiplerine ve birinci derecede yakınlarına hediye götürürler. Ziyarete gittikleri misayiv onlara kurban keser, çeşitli hediyeler sunar. Bütün bunlar Xizir’in, korku ve cezanın değil, barışın, sevginin, paylaşmanın ve ortaklaşmanın kutsalı olduğunu göstermektedir. Xizir’ dan korktukları için değil, onun sırrına ermek istedikleri için üç gün oruç tutar, Cem yürütür ve bayram yaparlar. Xizir sadece dar günün dostu da değildir. O aynı zamanda bolluğun ve bereketin de kutsalıdır. Aleviler, misafir oldukları evin ikramı sonrasında, teşekkürle birlikte, “Xane Xizir bo” (Hızır’ ın hanesi olsun) dileğinde bulunurlar.

Alevi inancında Xizir; zalime karşı mazlumun can yoldaşı, umudu ve yaşama direncidir.

Alevilerin fişlendiği, köyleri ve evlerinin işaretlendiği, şeriata çağrıların yapıldığı, zorunlu din dersleri ile Sünni Hanefi Mezhebinin dayatıldığı, torba yasasına sığdırılmak istendiği bu süreçte gelin birbirimizin Xizir’ ı olalım. Her sürekten Aleviler ve vicdan sahibi herkesle zulme ve zulmata olduğu kadar kültürel soykırıma karşı gün dayanışmanın, birlikte olmanın günüdür diyoruz.

Asma Xizir’i Firaz Bo!

Meha Xizir’ i Pîroz Be!

Xizir Cümlemizin Yar ve Yardımcısı Olsun!”

 

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir