Maraş Katliamı İle Yüzleşme Ve Adalet İçin Kanun Teklifi TBMM’ye Sunuldu

⌈Haber Merkezi⌉ DEM Parti Dersim Milletvekili Ayten Kordu, 19–26 Aralık 1978 tarihleri arasında Maraş’ta yaşanan ve resmi rakamlara göre 111 kişinin yaşamını yitirdiği Maraş Katliamı ile yüzleşilmesi, hakikatin açığa çıkarılması ve adaletin sağlanması amacıyla “Maraş Katliamı İle Yüzleşme, Hafıza Ve Adaletin Sağlanması Hakkında Kanun Teklifi”ni Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na sundu.

Kanun teklifi ve gerekçesinde, Maraş’ta Alevilere yönelik gerçekleştirilen katliamın tüm yönleriyle aydınlatılması, devlet arşivlerinin açılması, yargı süreçlerinin yeniden değerlendirilmesi ve kamusal hafızanın güçlendirilmesi hedefleniyor.

Yedi Gün Süren Katliam ve Cezasızlık Süreci

Genel gerekçede, 19–26 Aralık 1978 tarihleri arasında Maraş il merkezinde yedi gün süren saldırılarda Alevilere ait yüzlerce ev ve işyerinin yakılıp yağmalandığı, resmi kayıtlara göre 111 kişinin yaşamını yitirdiği, tanıklara göre ise bu sayının çok daha fazla olduğu vurgulandı. Saldırıların ardından 13 ilde sıkıyönetim ilan edildiği hatırlatıldı.

Katliam sonrası yürütülen yargılamalarda 804 sanıktan 22’sine idam, 7’sine müebbet, 321’ine ise 1 ila 24 yıl arasında değişen hapis cezaları verildiği; ancak bu kararların Yargıtay tarafından bozulduğu belirtildi. Yeniden yapılan yargılamalarda sanıkların büyük bölümünün beraat ettiği, kalanlara verilen cezaların ise 1991 yılında çıkarılan şartlı salıverme yasasıyla fiilen ortadan kaldırıldığı ifade edildi.

Müdahil Avukatların Faili Meçhul Cinayetleri

Gerekçede ayrıca, katliamın aydınlatılmasına katkı sunan üç müdahil avukatın davalar sırasında art arda faili meçhul cinayetlerle katledildiğine dikkat çekildi. Ceyhun Can’ın 10 Eylül 1979’da, Halil Sıtkı Güllüoğlu’nun 3 Şubat 1980’de ve Ahmet Albay’ın 3 Mayıs 1980’de öldürüldüğü hatırlatılarak, bu durumun yargı sürecinin sistematik biçimde akamete uğratıldığını gösterdiği vurgulandı.

Hakikatle Yüzleşilmedi, Arşivler Açılmadı

Aradan geçen on yıllara rağmen Maraş Katliamı ile yüzleşilmediği, hakikatin açığa çıkarılmadığı, sorumluların ortaya konulmadığı ve devlet arşivlerinin paylaşılmadığı ifade edilen gerekçede; toplu mezarların yerlerinin açıklanmadığı, naaşı bulunamayan çok sayıda insanın akıbetinin belirsizliğini koruduğu belirtildi. Bu durumun toplumsal hafızanın sağlıklı biçimde oluşmasını engellediği, toplumsal barışı ve birlikte yaşam kültürünü zayıflattığı kaydedildi.

İnsanlığa Karşı Suçlarda Zamanaşımı Olmaz

Kanun teklifinin gerekçesinde, demokratik hukuk devletlerinde insanlığa karşı suçların zamanaşımına tabi olmadığı vurgulanarak, toplumsal barışın ve eşit yurttaşlığın ancak hakikatle yüzleşme, adaletin tesisi ve kamusal hafızanın güçlendirilmesiyle mümkün olabileceği ifade edildi. Nefret suçlarına karşı etkili yasal düzenlemelerin yapılmasının ve benzer katliamların önlenmesi için yüzleşmenin zorunlu olduğu belirtildi.

Maraş’ta Hafıza ve Yüzleşme Anıtı Önerisi

Teklifte, Maraş Katliamı’nda yaşamını yitirenlerin anısına Maraş il merkezinde “Maraş Katliamı Yüzleşme ve Hafıza Anıtı” inşa edilmesi öngörülüyor. Anıtta yaşamını yitiren tüm kişilerin isimlerinin yer alması, alanın kamusal bir hafıza mekânı olarak korunması ve ticari amaçlarla kullanılmaması hedefleniyor.

Hakikat, Adalet ve Yüzleşme Komisyonu Kurulacak

Kanun teklifine göre, Maraş Katliamı’nı tüm yönleriyle araştırmak üzere bağımsız bir Hakikat, Adalet ve Yüzleşme Komisyonu kurulması planlanıyor. Komisyonun hukukçular, insan hakları savunucuları, tarihçiler, sosyologlar ile mağdur ve tanık temsilcilerinden oluşması; hazırlanan raporların kamuoyuna açık şekilde yayımlanması öngörülüyor.

Arşivlerin Açılması ve Yargılamaların Yeniden Ele Alınması

Teklifte, Maraş Katliamı’na ilişkin tüm kamu kurum ve kuruluşlarının arşivlerinin eksiksiz biçimde komisyonun erişimine açılması, devlet sırrı ve gizlilik gerekçelerinin bu suçlar bakımından ileri sürülememesi düzenleniyor. Katliamın insanlığa karşı suç kapsamında değerlendirilmesi, etkin soruşturma yapılmayan dosyaların yeniden açılması ve zamanaşımı hükümlerinin uygulanmaması da teklifin maddeleri arasında yer alıyor.

Toplu Mezarlar, Kayıplar ve Anma Hakkı

Kanun teklifi; mezar yeri tespit edilemeyen katledilenlere ilişkin bilimsel ve adli çalışmalar yürütülmesini, toplu mezarların tespit edilmesini, kimliklendirme çalışmalarının yapılmasını ve yakınlara bilgi verilmesini de kapsıyor. Ayrıca Maraş Katliamı anmalarının Hafıza ve Yüzleşme Anıtı önünde barışçıl ve demokratik biçimde yapılması, kamu makamlarının bu anmaların güvenliğini sağlamakla yükümlü olması hükme bağlanıyor.

Alevi Haber Ağı

Sevgili Canlar, yoluna ve ikrarına bağlı olan her Alevi kendisini Alevi Haber Ağı’nın doğal bir muhabir olarak görmelidir.

Oturduğu mahallede, okuduğu okulda, çalıştığı iş yerinde, üyesi olduğu Cemevi’nde ve sokakat haber niteliği taşıyan her durmla ilgili bize görsel veya yazılı haber göndermelidir.
Bu istemimiz Alevi kurum yöneticilerimiz içinde geçerlidir.

Alevi Haber Ağı: Gerçekleri yazacak… Geçekler yazılırken sende katkını sun can…
Saygılar, sevgiler